Bilgi Bankası


OBEZİTE

Obezite aşırı şişmanlıktır. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre obezite, vücutta sağlığı bozacak kadar aşırı yağ birikmesidir.

Obezite sadece kozmetik bir sorun değildir. Diyabetten kalp hastalıklarına kadar birçok bozukluğa sebep olabilen kronik bir hastalıktır.

Dünyada obezite sıklığı

Avrupa’da yetişkinlerin %30-80’i, çocukların %20’si fazla kilolu olup bunların üçte biri obezdir.

Obezite eğilimi özellikle çocuklarda alarm verici düzeydedir. Çocuklarda obezite sıklığı 1970’lere göre 10 kat daha fazladır.

Fazla kiloluluk ve obezite Avrupa’daki yetişkinlerde Tip 2 Diyabetin %80’inden, iskemik kalp hastalıklarının %35’inden ve hipertansiyonun %55’inden sorumludur ve her yıl 1 milyondan fazla ölüme neden olmaktadır.

Türkiye’de obezite sıklığı
Ülkemizde de diğer dünya ülkelerinde olduğu gibi obezite görülme sıklığı gün geçtikçe artmaktadır.

Türkiye’de obezite görülme sıklığı erkeklerde %21,2, kadınlarda ise % 41,5’dir.

Bölgesel dağılımlar göz önüne alındığında; obezite Doğu Anadolu’da en düşük, İç Anadolu’da en yüksektir.

Obezite nedenleri
1. Aşırı ve yanlış beslenme
2. Fiziksel aktivite yetersizliği obezitenin en önemli nedenleridir.

Obezitenin neden olduğu hastalıklar
Diyabet
Hipertansiyon
Kalp hastalıkları
Yüksek kolesterol
Safra kesesi hastalıkları
Bazı kanser türleri
Romatizma
Felç
Karaciğer yağlanması
Astım
Adet düzensizleri, aşırı kıllanma
Ruhsal sorunlar, toplumsal uyumsuzluk
Deri hastalıkları

Obezite nasıl saptanır?
Obezite beden kitle indeksi (BKİ) ile belirlenir. BKİ, kilonun boyun karesine (BKİ=kg/m2) bölünmesiyle elde edilir.

Tablo. Beden kitle indeksine (BKİ) göre şişmanlık sınıflaması.

Sınıflandırma

Beden kitle indeksi (BKİ)

Normal

18.5–24.99

Fazla kilolu

25–29.99

Şişman (Obez)

30’dan fazla

1.Derece obez

30–34,99

2.Derece obez

35–39.99

3.Derece obez

40’dan fazla


Bölgesel yağ dağılımı genetik olarak erkek ve kadınlarda farklılık göstermektedir.
1. Elma tipi şişmanlık. Erkek tipi obezitede yağ vücudun üst bölümünde bel, üst karın, göğüs ve cilt altında toplanmaktadır.
2. Armut tipi şişmanlık. Kadın tipi obezitede ise yağ, vücudun alt bölümünde kalça, uyluk, bacaklar ve cilt altında toplanmaktadır.
Tek başına bel çevresi ölçümü de obezite değerlendirmesinde kullanılabilir. Bel çevresinin kadınlarda 80cm, erkeklerde 94cm ve üzerinde olması hastalık riski ile ilişkilidir.

Tablo. Yetişkinlerde bel çevresi ölçümü ve hastalık oluşma riski.

Cinsiyet

Risk sınırı (BKİ>25)

Yüksek risk (BKİ>30)

Kadın

> 80 cm

> 88 cm

Erkek

> 94 cm

 > 102 cm


Karın çevresi kadınlarda ise 88 cm, erkeklerde 102cm’nin üzerine çıktığında, karın yağlarının aşırı artışı sonucu diyabet, hipertansiyon, arteriyoskleroz (damar sertliği) ve dolayısıyla kalp ve beyin hastalıklarından ölüm riski artar.

Karında biriken yağlar, kalça ve bacaklarda birikenlerden daha tehlikelidir. Karın içi yağ dokusu, damar yapısına oldukça zararlı olabilecek çeşitli maddeler ve yağ asitlerini bol miktarda salgılar.

Yine de, oldukça aktif hücreler oldukları için, karın yağlarını uygun bir egzersiz ve diyet programı ile eritmek mümkündür. Bu şekilde karın çevresinde azaltılan her santimetre kalp-damar hastalığı riskini de azaltacaktır.

OBEZİTE TEDAVİSİ
1. Sağlıklı kilo verme hekim yönetiminde ekip çalışmasıyla yapılırsa başarı oranı artar.
2. Obezite kronik bir durum olduğu için zayıflama programı uzun süreli olmalıdır.
3. Tedavinin amacı ideal kilodan çok “sağlıklı kilo”nun başarılması ve sürdürülmesidir.
4. 6 ayda vücut ağırlığının %10 azalması, obezitenin yol açtığı sağlık sorunlarının önlenmesinde önemli yarar sağlamaktadır.
5. %5-10’luk hafif bir kilo kaybı bile uzun süre korunabilirse tansiyonun düşmesi, diyabet ve kalp hastalıklarının azalması gibi önemli faydaları getirebilir.

Zayıflamanın en iyi yolu
Kilo vermenin en iyi yolu düzenli aktivite ve dengeli beslenme ile yavaş yavaş kilo vermektir.
1. Dengeli beslenme (diyet) tedavisi
Obezite tedavisinde düşük kalorili ve dengeli bir beslenme esastır.
2. Egzersiz
Egzersiz kas kütlesini koruyarak yağ dokusunu azaltır.
Diyet tedavisini destekleyerek zayıflamaya katkıda bulunur.
Tekrar eski kiloya dönmeyi engeller.

Kilo vermenin yanında egzersizin şu yararları vardır:
1. Tek başına diyet yapanlar ile karşılaştırıldığında vücut yağ kaybı daha fazladır.
2. Kan şekeri kontrol edilir.
3. Trigliserid düzeyi düşer, HDL denilen “iyi kolesterol” seviyesi artar.
4. Kan basıncı düşer.
5. Karın yağı azalır.
6. Kalp hastalığı riski azalır.
7. Kalp hastalığı veya inmeden ölüm riski azalır.
8. Kalın bağırsak ve meme kanseri riskini azaltır.
9. Yaşlılarda düşme ve kırıklara karşı koruyucudur.
10. Kemik, kas ve eklemlerinizi sağlıklı tutmaya yardım eder.
11. Eklem ağrısı ve şişliğini kontrol etmeye yardım eder.
12. Anksiyete ve depresyonu azaltır, motivasyonu artırır.
13. Stresle başa çıkmaya yardım eder.
14. Daha enerjik hissettirir.
15. Daha iyi uyumaya yardım eder.
16. Öz güveni artırır.

Bu yararlı etkiler kilo verilse de verilmese de görülür.
Egzersiz programı bireye özgü olmalıdır.
Egzersize başlamanın yaşı yoktur.

BÖLGESEL ZAYIFLAMA
Kavitasyon. Ultrasonik dalgaları ile yağ dokusunun inceltilmesidir. Cerrahi işlem gerektirmeden cilt üzerinden gönderilen dalgalarla yağların erimesi sağlamaktadır. Acısız ve ağrısız bir yöntemdir. 6 seanslık uygulamayla 10cm’ye varan incelme sağlanmaktadır.
Lenf drenajı. Karın, bacak ve kol gibi bölgelerin inceltilmesinde kullanılan ve dışarıdan uygulan bir yöntemdir. Lenf drenajı uygulanan bölgede ödem giderilerek uygulamanın hemen ardından incelme olmaktadır. Acısız ve ağrısız bir yöntemdir.
Vakum. Deri üstünden uygulanan vakum ile o bölgenin kanlanması artırılır ve zararlı artıkların ve diğer yöntemlerle eritilen yağların kolayca atılması sağlanır. Elektroterapi (pasif jimnastik). Eklem ve kas ağrıları veya bir başka hastalık nedeniyle aktif hareket yapamayan hastalarda kasları güçlendirmek ve bölgesel zayıflama amacıyla yapılan ve vücut dışından uygulanan yöntemlerdir.
Ozon. Deri altı yağ dokusu içine verilen küçük miktarlardaki ozon gazı ile yağın erimesi sağlanır. Vibrasyon. Günde 10 dakikalık gravitasyonel vibrasyon vücudu canlandırır, fit görünüm kazandırır ve zindelik verir. 10 dakikalık gravitasyonel vibrasyon egzersizinden elde edilen yarar 60 dakikalık genel egzersize eşdeğerdir.
Hotmagner. Magnetik alan, ısı ve vibrasyonun birlikte kullanıldığı bir fizik tedavi cihazıdır. Uygulandığı bölgenin ısısını artırır, kan dolaşımını hızlandırır. Diğer bölgesel zayıflama yönetmeleri ile birlikte kullanıldığında zayıflamayı kolaylaştırır.
Egzersiz. İnceltilmesi istenen bölgeye özgü egzersizle incelme sağlanırken kaslar da güçlendirilir.

FİZİKON Kurucusu Sayın Prof.Dr. Hasan OĞUZ'a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.