Bilgi Bankası


PARKİNSON HASTALIĞI

Parkinson hastalığı, dopaminerjik nöronların harabiyetinden kaynaklanan yavaş ilerleyen nörolojik bir hastalıktır. Bir yaşlılık hastalığı olarak bilinse de günümüzde yaşın 30’lara kadar inmesi dikkat çekicidir. Kadınlara oranla erkeklerde biraz daha fazla görülmektedir. Parkinson hastalığının dört önemli bulgusu istem dışı titreme (tremor), kas sertliği (rijidite), hareketlerde yavaşlama ve denge kaybıdır.

Titreme Parkinson hastalığının en sık görülen belirtisi olup hastaların %70’inde bu belirtiye rastlanır. En yaygın başlangıç bulgusu asimetrik titreme olmakla birlikte hastaların yaklaşık beşte birinde ilk belirti bir elin kullanılmasında çekilen zorluktur.

Titreme tipik olak tek taraflı olarak bir elde başlar ve dinlenme anında daha çok görülür. Kişi amaca dönük bir harekete başladığında veya dikkatini titreyen uzvuna verdiğinde titreme azalıp kaybolsa da yürürken tekrar belirginleşir. Zaman içinde titremenin şiddeti artarak karşı beden bölgesine de geçer.

Önemli belirtilerden biri de hareketlerde yavaşlamadır. Cansız bakış ve ifadesindeki donuklaşmayla yüzü “maske yüz” görünümünü alır. Ses kısılıp monotonlaşabilir. Düğme ilikleme, saç tarama gibi günlük işlerin yerine getirilmesi zorlaşabilir. El yazısı küçülür ve şekli bozulabilir. Vücut giderek öne doğru bükülür ve adımlar küçülür. Hasta çabuk yorulur, ayağını sürüyerek, küçük adımlarla yürür, kollarını sallayamaz.

Daha sonraki dönemlerde ağızdan salya akabilir ve yutmada zorluk çekebilir. Koku alma duyusunun kaybedilmesi nedeniyle tat alma değişebilir. Depresyon ve demans (bunama) olabilir. Sık idrara çıkma, terleme anormallikleri, uyku bozuklukları da gözlenebilir.

Hoehn ve Yahr skalasına göre hastalığın evrelemesi şu şekildedir:
Evre    Açıklama
0          Bulgu yok.
1          Tek taraflı Parkinson hastalığı belirtileri (tremor, rijidite veya bradikinezi) var.
2          İki taraflı tremor, rijidite veya bradikinezi var, yürüme güçlüğü yok.
3          İki taraflı Parkinson hastalığı belirtileri ve çok az yürüme güçlüğü var.
4          İki taraflı Parkinson hastalığı belirtileri ve orta derecede yürüme güçlüğü var. Hasta yaşamını tek başına sürdüremez.
5          İki taraflı Parkinson hastalığı belirtileri var ve hasta yürüyemez. Tekerlekli iskemleye ya da yatağa bağımlıdır.

Parkinson hastalığı ilerleyici bir hastalık olduğu için tedavi hastanın bulgularına ve fonksiyonel bozukluğunun derecesine bağlı olarak değişir. Tanı ve tedavideki gelişimlerle önceki dönemlere göre Parkinson hastalarının ölüm riski genel nüfusunkine yaklaşmış ve yaşam süresi beklentisi artmıştır. Doğru tedavi, sağlıklı beslenme, özgün fizyoterapi yöntemleri ve egzersizle Parkinson hastaları uzun sayılabilecek bir süre işlerinin başında kalabilirler.

FİZİKON Kurucusu Sayın Prof.Dr. Hasan OĞUZ'a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.